Etappe 16: Glimmen - Annen (19.5 km).  

Maandag 4 juli 2022

We nemen trein en bus en stappen op halte Oude Schoolweg uit bus 50 vanuit de stad Groningen. Het beloofd een vrij zonnige en warme dag te worden. Misschien iets te warm, maar verder ideaal wandelweer. We steken het spoor over op de Zuidlaarderweg en lopen door tot we na een bocht naar rechts ook aan de rechter hand een groot golfterrein tegen komen. Het is het domein van de Noord-Nederlandse Golf & Country Club. We zijn dan nog geen 300 meter van het punt waar in 1977 de tweede treinkaping bij de Punt plaats vond.

We lopen een stukje door het Zuidlaarderbos en komen uit bij het Natuurvriendenhuis en kampeerterrein De Hondsrug van de Nivon. Iets verder missen we blijkbaar een markering en lopen we op de kaart van het boekje verder, totdat we weer markeringen zien. Mogelijk hebben we hierdoor Hunebed G1, Noordlaren gemist, het enige Groningse Hunebed. Het is niet anders.

In Midlaren gaan we verder over een graspad langs de Plankensloot waar we eerst een modern huis tegenkomen dat half in het water gebouwd is. Verder zien we in de buurt een groot scala aan waterplanten en andere oeverbedekkers, zoals het Jacobskruidkruid met daarin ook de typische zebrarupsen van de Sint-jacobsvlinder. De Jacobsvlinder met zijn rode vlekken op de vleugels laat zich ook nog zien. De plant is voor ons heel giftig, echter niet voor de rupsen .

Dan bereiken we het Zuidlaardermeer, in de middeleeuwen ontstaan door verstoring in de afvloed van de ooit machtige rivier de Hunze. Het meer wordt nog steeds gevoed door de Hunze die ontspringt in het veengebied onder Valthe. Het water is vrijwel nergens dieper dan 1 meter, wat de bevaarbaarheid enigszins beperkt. Vanaf de walkant zien we een lange steiger het water in lopen. Misschien jammer voor ons, maar deze is tijdelijk in bezit genomen door een fotograaf inclusief een vers bruidspaar. We lopen door tot het paviljoen Meerzicht, met zijn grote jachthaven en vakantiehuisjes.

Nog geen kilometer verder staan we voor het hooge holtje de Groeve vanaf waar we een foto maken van de poldermolen De Boezemvriend. Gebouwd in 1871 om de polder Zuidlaren te bemalen. De molen heeft een Oudhollands wieksysteem met zeilen en zou volgens Wikipedia de enige 8-kantige molen in de provincie Drenthe zijn, ware het niet dat er 1 kilometer verderop nog een achtkantige molen staat. We vervolgen onze weg langs het Havenkanaal dat parallel aan de N386 loopt.

Weldra komt de tweede molen in beeld, de museummolen De Wachter. Deze is gebouwd in 1851 voor het malen van granen en specerijen, daarnaast is het ook een oliemolen. Het museum zelf staat vol met stoommachines, en heeft o.a. een smederij, ambachtelijke bakkerij, een kruidenierswinkeltje en een klompenmakerij. Genoeg te zien dus en zeker een bezoekje waard.

We lopen Zuidlaren binnen over de Havenstraat. We hebben nooit geweten dat het op de Hondsrug gelegen dorp een haven heeft. Vanuit deze haven voer in de tweede helft van de 19e eeuw vanaf het veerhuis een vaste stoombeurtdienst op Groningen. Het in 1834 gebouwde veerhuis op Havenstraat 2 staat er nog steeds en is nu een Rijksmonument. Van oorsprong was dit het havenkantoor van Zuidlaren. Hier vond de registratie plaats, maar werd ook gehandeld en zelfs kon men er een drankje nuttigen.

Al sinds 1750 woonden er enkele grote Joodse families in Zuidlaren. Vanaf 1884 kon men kerken in een eigen synagoge. Echter in 1925 werd de Joodse gemeente al weer opgeheven, vanwege een te klein aantal kerkleden. In 1942 en 1943 werden de 3 nog aanwezige families: Cohen, van Dam en Joosten afgevoerd naar Auschwitz en daar vermoord. Op de maquette staan de namen van 15 personen genoemd. Op een bankje naast de synagoge nemen we onze lunch en kijken naar de bedrijvigheid om ons heen.

Het Drenthepad gaat verder dwars door Dennenoord. In 1895 werd hier het eerste gesticht “van Krankzinnigen en Zenuwlijders” geopend met 4 paviljoens. Later is dat uitgebreid naar 18 paviljoens. Om elk gebouw stond een hek van 2 meter hoog en het hele gebied van Dennenoord was omheind met een hoog hek en een toegangspoort. Inzichten veranderen en de “gekken” werden patiënten die konden worden behandeld. Na 1950 verdwenen de hekken en ontstond de nu zo fraaie open structuur. We staan even stil om naar de architectuur te kijken van het hoofdgebouw ook uit 1895. Het is nu het hoofdkantoor van Lentis, een instituut voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ), forensische gezondheidszorg en ouderenzorg in de provincies Groningen, Drenthe en Friesland.

Na het verlaten van Dennenoord komen we via een tunnel onder de N34 in Schipborg. De Zeegerweg brengt ons naar de Drentsche Aa, waar we bij het gelijknamige restaurant links af slaan weer Schipborg in. We lopen langzaam weer richting de N34, maar buigen vlak voor het bereiken ervan het natuurgebied Strubben/Kniphorstbosch in. De Strubben zijn de benaming voor kreupelhout, lage grillig gevormde eikenbosjes op de overgang van de es van Schipborg en het heideveld. Het Kniphorstbosch heeft zijn naam te danken aan de familie Kniphorst die destijds de heide liet ontginnen om er een bos aan te leggen voor de houtteelt.

Dit is het enige archeologische reservaat van Nederland met 2 hunebedden en 60 grafheuvels, karrensporen en nog diverse andere bodemschatten. Alhoewel we er dwars overheen zijn gelopen hebben we de vele karrensporen niet als zodanig herkent. Op Google Maps zijn ze wel goed te zien. Ook zijn er enkele bomkraters terug te vinden. Als geallieerde bommenwerpers hun bommen boven Duitsland niet kwijt konden werden de bommen soms op de terugweg boven onbewoond gebied gedropt. Hierdoor konden de vliegtuigen meer snelheid maken. Tussen 1938 en 2006 was dit nog een actief militair oefenterrein, waar nu nog de stormbaan en loopgraven getuigen van dit recente verleden.

Na weer een paar honderd meter bereiken we het hunebed D8 Annen. Het is een zogeheten portaalgraf, gebouwd tussen 3400- en 3100 v. Chr. Tot 1878 was dit Hunebed bedekt met zand en vormde dus een grafheuvel. Eigenlijk is het wel bijzonder dat 5000 jaar oude grafmonumenten gewoon in de natuur liggen zonder enig toezicht. Het is dan ook buitengewoon jammer als spelende jeugd met een vuur de grote stenen laten barsten, zoals met hunebed D8 is gebeurd.

We nemen bij bushalte Hunebed lijn 52 terug naar de stad Groningen om daarna de trein terug maar huis te nemen. Tegenover de bushalte, dus aan de Zuidlaarderweg in Annen bevindt zich hunebed D9. Dit hunebed is voor het eerst vermeld in 1711. Op een tekening uit 1769 is de zien dat hunebed D9 nog iets groter was dan nu. Sinds een inspectie in 1878 zijn er 2 draagstenen en 2 dekstenen verdwenen. De cirkel is rond en we vinden het Drenthepad een van de allermooiste wandeltochten van Nederland.